GÜZEL SANATLAR İÇERİSİNDE EDEBİYATIN YERİ -2-

İnceleme

1.Metin

KAR

Kardır yağan üstümüze geceden,

Yağmurlu, karanlık bir düşünceden,

Ormanın uğultusuyla birlikte

Ve dörtnala, dümdüz bir mavilikte

Kar yağıyor üstümüze, inceden.


Sesin nerde kaldı, her günkü sesin,

Unutulmuş güzel şarkılar için

Bu kar gecesinde uzaktan, yoldan,

Rüzgâr gibi ta eski Anadol’dan

Sesin nerde kaldı? Kar içindesin!


Ne sabahtır bu mavilik, ne akşam!

Uyandırmayın beni, uyanamam.

Kaybolmuş sevdiklerimiz aşkına,

Allah aşkına, gök, deniz aşkına

Yağsın kar üstümüze buram buram…


Buğulandıkça yüzü her aynanın

Beyaz dokusunda bu saf rüyanın

Göğe uzanır-tek, tenha-bir kamış

Sırf unutulmak için, unutmak ey kış!

Büyük yalnızlığını dünyanın.

                     Ahmet Muhip DIRANAS

Aristo’nun hareket denklemi, K bir sabit ve V de hız olmak üzere F= KV şeklindedir. Bu yasaya göre kuvvet uygulanmayan bir cisim zorunlu olarak hareketsiz kalacaktır.

1-Kar şiiri ile yukarıdaki metni, yazılış amacı ve dil bakımından karşılaştırınız. İki metin arasındaki farklılıkları sebepleriyle birlikte maddeler hâlinde tahtaya yazınız.

Kar şiiri duyguların içinde olduğu yoruma açık bir sanat metnidir. Her okuyucu kendine göre bu metinden anlam çıkarabilir. Kelimeler genellikle mecaz anlamda kullanılmıştır. Yazılış amacı şairinin duygularını dile getirmektir.   Aristo’nun hareket teoremi adlı parçada ise bize sadece bir bilgiyi vermek amaçlanmıştır. Kelimeler gerçek anlamlarında kullanılmış, yoruma açık değildir. Bu metnin amacı ise teorinin ne olduğunu öğretmektir.

Çanakkale Şehitleri anıtı Çanakkale savaşında şehit düşen askerlerin durumunu simgeleyen malzemesi taş olan bir mimari eserdir. Bu eselerle yaşadığımız ülkenin kolay kazanılmadığını, kanlarla sulanmış bir toprak parçasının üzerinde yaşadığımızı anlıyoruz. Kar şiiri şairinin duygularını anlatan, malzemesi dile dayanan bir sanat metnidir. Bu metinde her okuyucu kendine göre farklı anlamlar çıkartabilir. Ama şair genel olarak yalnızlığın insan üzerindeki etkisi üzerinde durmuştur.  Kar şiirin yanındaki resim ise aynı temayı işleyen, malzemesi boya olan bir sanat bir eseridir. Bu resimde ressam karla birlikte güneşin batışını simgelemiştir.
2-Çanakkale Şehitleri Anıtı’nın , Kar şiirinin ve yanındaki resmin size neler düşündürdüğünü süzlü olarak ifade ediniz.
3-Kar şiirini, şiirin yanındaki resmi ve seyrettiğiniz bir sinama filmini seçtikleri anlatım yolları bakımından değerlendiriniz. Aşağıdaki şemayı da dikkate alarak güzel sanatların hangi ölçütlere göre sınıflandırıldığını belirleyiniz.

SANAT
 
İŞİTSEL (FONETİK) SANATLAR
 
GÖRSEL(PLASTİK) SANATLAR
 
DRAMATİK(RİTMİK) SANATLAR
 
MÜZİK

YEMEN TÜRKÜSÜ
 
EDEBİYAT

KAR ŞİİRİ
 
MİMARİ

AYASOFYA CAMİİ
 
HEYKEL
 
RESİM

MONA LİSA
 
HAT
 
TİYATRO

REİS BEY
 
DASN

TANGO
 
SİNEMA

YAPRAK DÖKÜMÜ
 
BALE

 
 
OPERA

Kar şiiri duyguları kelimelerle anlatmış, yanındaki resim duyguları boya ve fırçayla anlatmış, bir sinema filmi ise duyguları canlı olarak anlatmıştır. Bu üç sanat eserinin de etkileme gücü birbirinden farklıdır. Konuları aynı olmasına karşın aynı tema üzeride birleşmişlerdir. Güzel sanatlar kullanıldığı malzemeye, yazılış amacına, dili kullanma şekline göre sınıflandırılır.
 

Kar şiiri edebiyat sanatına örnektir.

Müzik: Çanakkale Türküsü   Edebiyat: Kar Şiiri  Mimari: Ayasofya Camii  Resim: Mona Lisa

Tiyatro: Keşanlı Ali Destanı Dans: Tango   Sinema: Yaprak Dökümü
 
4-Sanatın sınıflandırma Şeması’na göre Kar şiiri hangi sanat dalına örnek olabilir? Siz de şemada boş bırakılan noktalı yerlere ilgili sanat dallarına ait örnekler yazınız.

Hayatımızda müzik, resim, şiir olmasaydı duygu ve düşüncelerimizi ifade edebileceğimiz etkinlikler olmayacaktı. Monoton bir hayat yaşamak zorunda kalacaktır. Bu durum insanoğlunun yaradılış gerçeğine aykırı olurdu. Çünkü insanın en önemli özelliği duygularını ortaya koymasıdır. Bu işi ise en iyi ortaya koyan etkinlik güzel sanat etkinliğidir. Bu yüzden bunlar olmadan hayat çekilmez olur.
 
2.Etkinlik: Sınıf üç gruba ayrılır. Grup sözcüleri seçilir. Gruplar müziğin, resmin, şiirin olmaması hâlinde hayatımızda ne gibi eksiklikler meydana geleceğini tartışırlar. Grup sözcüleri ulaşılan sonuçları tahtaya yazar.

Hayal etmeden yaşamak mümkün değildir. İnsan âlemde hayal ettiği müddetçe yaşar.  Hayaller insanı yaşama bağlayan en önemli unsurdur. Gelecek yaşamını hayaller aracılığıyla tasarlar insan. İşte sanat eseri de insanın hayalleri ile ortaya çıkan bir çalışmadır. İnsan eseri olan güzel sanatlar: Resim, Heykel, Hat, Ebru, Edebiyat, Tiyatro, Bale, Opera, sinama, dans, müzik, mimari.
 
5-Sizce hayal etmeden yaşamak mümkün müdür? Yahya Kemal Beyatlı’nın “İnsan âlemde hayal ettiği müddetçe yaşar.” Dizesinden yola çıkarak hayalin insan için önemini ve insanın eseri olan güzel sanatları tahtaya yazınız.


İlmî eserlerde hayale yer verilmez. Çünkü bu metinler okuyucuya var olan nesnel bilgileri vermek için oluşturulur.  Bu tür metinlerde anlatılanlar gerçektir. Bu metinlerde kullanılan kelimelerde metnin özüne uygun olarak gerçek anlamlarından kullan

Yorum Yaz